Yazı Detayı
13 Kasım 2017 - Pazartesi 12:56
 
KURULUŞTAN KURTULUŞA KARS
AV. ENDER ASLAN
mustafakupeli36@gmail.cm
 
 

Kars… Serhat şehrimiz,Gazi Şehrimiz Kars.

Kars dünyanın ilk yerleşim yerlerinden olan Ani şehrini de içinde barındıran,tarihi boyunca hep uç şehir,Serhat şehir olan medeniyet beşiği şehirdir.Konumu itibarı ile hep kanlı savaşlara şahit olmuş,varoluş savaşı içinde yer almış bu sebeple de mücadeleci ve dik duruşlu neferler yetiştirmiş ata toprağımızdır.

Tarih sahnesinde belki de Kars’tan evvel kurulmuş olan Ani İle Kars’ı ayıran en önemli çizgi Ani’nin terk edilse dahi Kars tarihin hiçbir anında terk edilmemiştir.

Kars kısa süre (928-961)Ermeni Bagratid krallığının başkentiydi .Selçuklu Türkleri Ani'yi ele geçirdikten sonra Ermeniler Kars’ı  1064 yılında Bizans imparatorluğuna bırakmak zorunda kaldılar.Bizanslılar da tıpkı Ani’de Ermenilerin düştüğü duruma düşerek 1071 yılında Kars'ı Selçuklu Türklerine kaybettiler.

1236'da Moğollar bölgeyi işgal etti Moğol imparatorluğunun yıkılmasından sonra, 1534 yılında Osmanlı Türk İmparatorluğu'na Kars’ alana kadar bir dizi küçük Türk emirleri Kars'ı idare ettiler.

1535 yılından itibaren Kars Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarına katılmış, 1877-1878 (93 harbi) Osmanlı-Rus harbine kadar önce İranlılara sonra Ruslara karşı en büyük askeri üst olmuştur. 1579'da Osmanlı İmparatorluğu, Şehri saldırılarına karşı korunmak için şehrin kapsamlı bir şekilde yeniden inşasını yaptı. Kars, Türk imparatorluğunun doğu sınırını korumak için stratejik bir sınır kent oldu.

Ruslar, Kars'ı 1828'de, 1855'te (yedi ay süren kuşatma sonra) ve yine 1877'de işgal ettiler. Türk ve Müslüman nüfusun önemli bir kısmı 1877'den sonra Rus yönetiminin ve Ermenilerin zulümleri karşısında  yaşayamadıklarından Kentten ayrılmak zorunda kaldılar.Kalan Türk ve Müslüman tebaa büyük zorluklar ve sıkıntılar yaşamışlardır.Rusların desteği altında Ermeniler Türk nüfusa zulüm etmişler,Camilerin çoğunu yıkmış, diğerlerini de ahır haline getirmişlerdir.

Bu zaman zarfında şehri terk etmeyen Müslüman Türkler, eskiden Ermenilerce yaşayan ilçelere taşınmış,Ermeniler kademeli olarak şehre taşınmıştır.Ermeniler Rus kontrolündeki Ermeni nüfusunu Kars’a yerleştirmiş ve bu yolla şehirde yerleşmeye çalışmışlardır.Bu nüfus değişimleri bilindiği üzere büyük katliamlar ve soykırıma dayanan düşmanca metodlarla yapılmıştır.Bu Ermeni göç dalgası yapılırken ceddimize yaşatılan zulümler atalarımızı yıldırmamış ve bizlere de vatan sevgisi anlamında rehber olmuştur.

1894 yılında İngiliz kaynaklarına göre, Kars nüfusunun 2500 Ermeni, 850 Türk, 300 Yunan ve 250 Rus'dan oluşan yaklaşık 4000 kişinin yaşadığını 1913'te ise Şehrin 10200 Ermeni ve 900 Türk sakini vardı.

19. yüzyılın sonuna gelindiğinde Kars, Protestan Hıristiyan olan Rusya'da istenmeyen çeşitli mezhepler tarafından göç edilen bir bölge oldu.İşte Molokanlar olarak adlandırılan grup bu dönemde Kars’a gelmiş ve bu grubun hayatta kalan birkaç üyesi hala Kars ve çevresinde yaşamaktadır.Yine  Alman ve Estonyalı yerleşimcilerin torunlarından halen Karsta yaşayanlar vardır.Ancak Yunan tebaa tamamen Kars’tan ayrılmıştır.

25 Nisan 1918'de Kars, kırk yıldan sonra tekrar Osmanlı topraklarına dahil edildi. Mart-Nisan 1918'de Ermeniler tekrar şehre girmiş, Osmanlı ordusu buradan çekilmeye mecbur kalmıştı. Buna engel olmak isteyen Karslılar kendi imkânları dahilinde, Wilson Prensipleri'ne uyarak 5 Kasım 1918'de Milli İslam Şurası adıyla demokratik bir yerli hükümet kurdular. Batum, Artvin, Ahıska, Ahılkelek, Nahcıvan ve Ordubad'daki halk Kars'taki bu yerli hükümete katılarak sancak ve ilçe teşkilatını kurdular. Böylece, başkenti Kars olan 36.000 km²'lik bölgede yerli Türk hükümeti kuruldu. Bu hükümet 18 Ocak 1919'da 131 temsilcinin katılımıyla gerçekleştirilen Büyük Kongre ile Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti adını aldı.

Kars, Kurtuluş Savaşı'yla 30 Ekim 1920'deMustafa Kemal Atatürk önderliğinde, Kazım Karabekir Paşa komutasında Türk kuvvetleri tarafından alındı. Kars halkının Türk milli mücadelesinde gösterdiği fedakarlıktan ötürü şehre Gazi ünvanı verildi.İşte tüm bu savaşalar ve mücadeleler sayesinde Kars halkı vatanına toprağına ve Kültürüne sahip çıkmış ve biz yeni nesiller de bu fedakarlıklardan feyiz ve ders alarak geleceğimize yön verecek karakterde olacağız.

 

Av. Ender ASLAN 

 
Etiketler: KURULUŞTAN, KURTULUŞA, KARS,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı istanbul escort bayan escort