Türkiye'nin en kadim şehirlerinden biri olan Kars, haritalarda bu ülkenin sınırları içinde görünür. Ama kaderine bakıldığında, sanki Türkiye'ye en uzak şehirlerden biridir. Bir film repliğinde söylenmişti: "Biz Uzakdoğuluyuz, Karslıyız kardeş." O söz belki gülümsetir ama aslında derin bir gerçeği anlatır. Çünkü Kars'ta yaşamak, coğrafi bir konumdan çok daha fazlasıdır; bir sabırdır, bir direniştir.
Burada kış, sadece takvim yapraklarında yazan bir mevsim değildir. Eksi otuzları, kırkları bulan ayaz; insanın yüzünü değil, hayatını keser. Aylarca süren kar, uzayan geceler, sabahın ilk ışığında bacalardan yükselen duman… Isınmak burada bir konfor değil, hayatta kalma meselesidir.
Batıdaki şehirlerle aynı doğal gaz fiyatını öderiz, aynı elektrik tarifesine tabiyiz. Ama onların bir akşam yaktığı kombiyi biz günlerce, haftalarca yakmak zorundayız. Onlar için ısınma bir tercihken, burada zorunluluktur. Faturalar eşit olabilir; ama şartlar asla eşit değildir.
Bu ağır coğrafyada insanlar çoğu zaman kıt kanaat geçinir. İş imkânları sınırlıdır. Gençler umutlarını valizlere koyup başka şehirlere göç eder. Geride kalanlar ise hem evini hem hatıralarını hem de direncini korumaya çalışır.Asıl sarsıcı olan ise şudur: Bu topraklardan çıkıp büyük şehirlerde zengin olan binlerce Karslı var. Ama memleketine dönüp yatırım yapan, fabrika kuran, istihdam sağlayan kaç kişi var? Bir elin parmaklarını geçmez.
Bunun yerine yaz aylarında köyüne küçük bir ev yapan, bir hafta on gün kalıp geri dönenler çoğunlukta. Büyük şehirlerde "Kars geceleri" düzenlenir; kaz ve kete sofraları kurulur, türküler söylenir. Kars anlatılır… Ama Kars yaşatılmaz.
Memleket sevgisi sadece hatıralarda yaşamak değildir. Dede-baba toprağına saygı, yılda bir kez sofrada kaz kesmekle ölçülmez. Asıl saygı, bu şehirde yaşayan bir gencin iş bulmasına vesile olmaktır. Göç etmek zorunda kalmadan burada kalabilmesine katkı sunmaktır.
Kars bir nostalji objesi değildir.
Kars bir fotoğraf karesi değildir.
Kars, ayazın ortasında dimdik ayakta duran bir şehirdir.
Ve hâlâ beklemektedir…
Kendisine gerçekten sahip çıkacak olanları.
Hasan OTHAN KARS / Serhat Birikim