03-06 Temmuz 2026 tarihleri arasında Kars’ta düzenlenen “Dünya Karapapak Türkleri Çalıştayı ve Âşık Alesker ile Âşık Şenlik Adına Ozanlar Şöleni” başarıyla tamamlandı. Dünya Karapapak Türkleri Vakfı öncülüğünde gerçekleştirilen program, bilim dünyasını, sanatçıları, ozanları ve Türk dünyasının farklı coğrafyalarından gelen kültür insanlarını Kars’ta bir araya getirdi.
Azerbaycan, Gürcistan, İran, Kazakistan ve Türkiye’den akademisyenlerin, araştırmacıların ve ozanların katıldığı etkinlik, Karapapak Türklerinin tarihî, kültürel, folklorik ve sosyal mirasının bilimsel zeminde ele alınması bakımından büyük önem taşıdı. Program boyunca hem Karapapak Türklerinin tarihî kimliği ve kültür dünyası değerlendirildi hem de Türk âşıklık geleneğinin iki büyük temsilcisi olan Âşık Alesker ve Âşık Şenlik’in manevi mirası anıldı.
Etkinlikler, 04 Temmuz Cumartesi günü Çıldır’da başladı. Katılımcılar, Âşık Şenlik’in adını taşıyan beldede büyük ozanın kabrini ziyaret ederek dua etti. Kabir ziyareti, programa manevi bir derinlik kazandırırken, Âşık Şenlik’in Türk dünyası kültür hafızasındaki yeri bir kez daha vurgulandı. Çıldır Belediyesi sosyal tesislerinde gerçekleştirilen kısa anma programının ardından katılımcılar Kars’a döndü.
05 Temmuz Pazar günü Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Konferans Salonu’nda düzenlenen çalıştay programı, saygı duruşu ve İstiklâl Marşı’nın okunmasıyla başladı. Dünya Karapapak Türkleri Vakfı Genel Sekreteri Osman Saday, yaptığı açış konuşmasında programın iki yıllık yoğun bir hazırlık sürecinin ürünü olduğunu belirterek çalıştayın Karapapak Türkleri ve Türk dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Çalıştaya Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, il müdürleri, Jandarma Alay Komutanı, Emniyet Müdürü, üniversite dekanları, akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.
Program, yerel ve ulusal basın tarafından da yakından takip edildi. İHA, CNN Türk, AzTV, ve Kaçkar Televizyonu başta olmak üzere birçok medya kuruluşu etkinliğin farklı aşamalarını izleyerek haberleştirdi.
Vakfın basın sorumlusu tecrübeli gazeteci Mustafa Küpeli dört gün süren bu programın her anını kayıt altına alıp canlı ve paket program olarak kamu oyuna duyurdu.
Dünya Karapapak Türkleri Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Kafkasyalı, açış konuşmasında çalıştayın sadece akademik bir toplantı olmadığını, aynı zamanda Türk dünyasının ortak hafızasını güçlendirmeyi amaçlayan kültürel bir buluşma olduğunu ifade etti. Kafkasyalı, Karapapak Türklerinin köklü tarihî geçmişe sahip önemli bir Türk topluluğu olduğunu belirterek, bu mirasın bilimsel çalışmalarla kayıt altına alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Kafkasyalı konuşmasında, Karapapak Türklerinin Kafkasya’dan Anadolu’ya, Azerbaycan’dan İran coğrafyasına kadar geniş bir sahada derin izler bıraktığını vurguladı. Karapapak Türklerinin güçlü aile yapıları, gelenekleri, vatan sevgileri ve âşıklık kültürüyle tanındığını belirten Kafkasyalı, “Kültürel miras sahip çıkıldıkça yaşar; genç kuşaklara aktarıldıkça güçlenir.” sözleriyle çalıştayın temel hedefini özetledi.
Kars’ın bu çalıştaya ev sahipliği yapmasının ayrı bir anlam taşıdığı da programda özellikle dile getirildi. Tarih boyunca farklı kültürlerin ve medeniyetlerin buluşma noktası olan Kars’ın, Türk dünyasına açılan önemli kapılardan biri olduğu belirtildi. Karapapak Türklerinin tarihî yolculuğunda ve kültürel hafızasında Kars’ın özel bir yere sahip olduğu ifade edildi.
Çalıştayda Azerbaycan, Gürcistan, İran, Kazakistan ve Türkiye’den gelen seçkin bilim insanları bildiriler sundu. Katılımcılar arasında Prof. Dr. Ali Kafkasyalı, Prof. Dr. Nizami Memmedov Tağısoy, Doç. Dr. İlhame Gesebova, Prof. Dr. Şureddin Memmedli, Doç. Dr. Hamza Kolukısa, Dr. İsa Yegâne, Dr. Gülnara Goca Memmedli, Prof. Dr. Yavuz Selim Kafkasyalı, Güzin Sühran Belli, Prof. Dr. Oktay Belli ve Dr. Mir Ali Rızaî gibi akademisyen ve araştırmacılar yer aldı.
Programda ayrıca çalıştay için hazırlanan önemli yayınların tanıtımı da yapıldı. “Karapapak Türkleri: Tarih, Folklor, Sosyal Hayat, Sanat, Dil”, “Âşık Şenlik ve Devrin Tarihî Çehresi” ve “Gökçe’nin Bilge Ozanı Alesker” adlı eserler katılımcılara tanıtıldı ve programa iştirak eden misafirlere hediye edildi. Söz konusu eserlerin, Karapapak Türkleri ve Türk dünyası âşıklık geleneği üzerine yapılacak yeni çalışmalara kaynaklık edeceği belirtildi.
Türkiye’nin yoğun gündemine rağmen programa katılan Giresun Üniversitesi eski rektörü ve Türkiye Azerbaycan Dostluk ve İşbirliği Vakfı Genel Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar’ın varlığı, çalıştaya ayrı bir heyecan kattı. Attar’ın katılımı, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kültürel ve akademik iş birliğinin güçlü bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Çalıştayın sonunda İran’ın Sulduz bölgesinden programa katılan Âşık Rıza Puyen ile Kazakistan’dan gelen dombra üstadı Melike Hanım birer şiir okuyup türkü seslendirdi. Bu bölüm, bilimsel programın ardından katılımcılara duygulu anlar yaşattı.
Aynı gün saat 19.00’da Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Salonu’nda “Ozanlar Şöleni” gerçekleştirildi. Azerbaycan, Gürcistan, İran ve Türkiye’den gelen çok sayıda ozanın katıldığı şölen, büyük ilgi gördü. Sazın ve sözün buluştuğu gecede Âşık Alesker ve Âşık Şenlik’in hatırası yaşatılırken, Türk dünyasının ortak kültür dili olan âşıklık geleneği güçlü biçimde sahneye taşındı.
Şölen boyunca ozanlar, kardeşlik, vatan sevgisi, birlik, kültür ve gelenek temalı eserler seslendirdi. Katılımcılar, farklı coğrafyalardan gelen ozanların aynı kültür ikliminde buluşmasına tanıklık etti. Program, izleyiciler tarafından uzun süre alkışlandı.
Etkinlik kapsamında bilim kurulu üyelerine, akademisyenlere ve ozanlara plaket ile katılım belgeleri takdim edildi. Plaketler ve belgeler Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, Azerbaycan Başkonsolosluğu, Prof. Dr. Aygün Attar ve vakfın genel başkanı Erkan KOÇALİ tarafından verildi.
Dört gün süren program, Karapapak Türklerinin tarihî ve kültürel mirasının tanıtılması, Türk dünyası arasındaki gönül bağlarının güçlendirilmesi ve âşıklık geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli bir kültür hizmeti olarak değerlendirildi.
Kars’ta gerçekleştirilen Dünya Karapapak Türkleri Çalıştayı ve Âşık Alesker ile Âşık Şenlik Adına Ozanlar Şöleni, bilim, kültür, sanat ve kardeşlik ekseninde hafızalarda iz bırakan anlamlı bir buluşma olarak tamamlandı.
Hasan OTHAN KARS / Serhat Birikim